Introducción

Un dos obxectivos básicos do ensino había ser a formación de cidadáns, mais para que nesta sociedade tan complexa os individuos poidan exercer de xeito efectivo os seus dereitos, así como entender a necesidade de cumpriren as súas obrigas é preciso, por parte deles, comprenderen o seu contorno e iso non se consegue sen teren unha formación estatística básica.

Disque estamos a vivir na sociedade da información e está claro, que de ser así, boa parte dela é información estatística. Por conseguinte é necesario dotar a mocidade de competencias, habilidades e destrezas neste eido o que implica que coñezan os instrumentos e metodoloxías axeitadas, ademais de desenvolvermos o seu bo senso estatístico.

As matemáticas xa non se poden concibir só como unha asignatura preparatoria para o que algúns teñen denominado como ciencias “duras” ou para as carreiras tecnolóxicas. Senón que deben colaborar na formación dos novos cidadáns e tentar evitar o anumerismo tradicional da nosa sociedade, ademais de servir de alicerce para a súa vindeira formación académica e a súa mellor inserción laboral, sen esquecermos do seu propio desenvolvemento persoal e social, todo dentro dun proxecto xeral de educación ó longo da vida.

Doutro xeito non terá sentido falar de sociedade da información, senón mais ben habería que falar de sociedade dos datos e, por suposto, nunca habiamos acadar a vivir na tan desexábel sociedade do coñecemento.

Por tanto, cómpre que, dende os primeiros conceptos, a introducción no estudio científico dunha disciplina sexa o máis doada e clara posíbel. Non pode ser diferente no caso da estatística e nela algúns dos conceptos máis básicos son os de poboación e mostra. Na situación actual obsérvase que nos libros de texto de secundaria, e mesmo nos manuais introductorios de nivel universitario, os exemplos relativos á mostraxe -mostras, estimadores, distribución na mostraxe,...- fanse fundamentalmente con mostras obtidas a partir dunha poboación finita, isto é lóxico por ser a forma máis sinxela de explicaren este concepto, porén a relación coa mostraxe en poboacións infinitas, nomeadamente normais, non é tan inmediata como se deduce da maioría destes libros, tanto dende un punto de vista matemático como metodolóxico, sendo isto último quizais máis importante neste niveis educativos tendo en conta a falla de rigor matemático que preside moitos puntos do desenvolvemento dos programas, coa conseguinte supresión de demostracións formais.

Todo o anterior pode ocasionar dificultades de comprensión por parte do alumno, por iso é conveniente amosar que con pouco máis esforzo podemos impartir os principais conceptos da inferencia estatística, cun discurso máis claro e rigoroso sen grandes complicacións matemáticas e ademais relacionar o tema con outros, tanto propiamente matemáticos como científicos en xeral, así como con cuestións que se suscitan a cotío, por exemplo a información publicada nos medios de comunicación obtida mediante enquisas (Corbalán, 2004). Coa posibilidade da análise deste tipo de información, a conseguinte valoración crítica dela e o rexeite no caso de emprego incorrecto, o que sen dúbida ha redundar na transversalidade da asignatura de matemáticas. Como expuña Behar na súa conferencia, para que na nosa sociedade o cidadán poida exercer os seus dereitos e comprender o seu contorno precisa dunha alfabetización estatística.

Vexamos, por tanto, a necesidade de distinguirmos entre dous conceptos: poboación finita e poboación “infinita”. O primeiro é intuitivo abondo para o alumno, mentres que o segundo é moito máis difícil conceptualmente falando.