Asociación Galega de Profesores de Educación Matemática

II Olimpíada Matemática Galega AGAPEMA 2001/02 para Alumnos do 2º curso do 1º ciclo da ESO.  

Lista de clasificados para a Fase Nacional a Celebrar en S. Fernando (Cádiz)

• Jorge Núñez Rivera do IES S. Tomé do Freixeiro (Vigo)

• Isaac Fernández Varela do Col. M. Peleteiro (Santiago)

• Luis Priegue Molinos do IES Monelos (A Coruña)

Reservas:

• Alejandro Gigirey Iglesias do Col. M. Peleteiro (Santiago)

• Melissa Limeres Díaz do Col. Sgdo. Corazón (Placeres)

Problemas da Fase Final:

Arquivo Word (DOC)  

Profesora responsable de acompañar ós tres alumnos que se desprazan a Jerez de la Frontera:

 Mercedes Vázquez Catoira (profesora no CEP Luís Seoane, de Oleiros (A Coruña).

 Desprazamentos:

 Día 25: Saída do aeroporto de Santiago (13:40 h) - Madrid - Chegada a Jerez de la Frontera (17:10 h)

 Día 29: Saída de Jerez de la Frontera (17:55 h) - Madrid - Chegada a Santiago (22;15 h).

PROGRAMA DE ACTIVIDADES

XIII OLIMPÍADA MATEMÁTICA NACIONAL

SAN FERNANDO – 25, 26, 27, 28 Y 29 DE JUNIO DE 2002

Complejo Residencial BAHÍA SUR

 

MARTES 25 DE JUNIO

•  Hasta las 8h 01m de la tarde, recepción de participantes y alojamiento en el Hotel.

•  21h 33m: Cena.

•  22h 30m: Fiesta de bienvenida. Normas y programa de la olimpíada.

•  Reparto de  cámaras para la prueba de fotografía matemática.

•  00h 01m: A dormir

•  Reunión del equipo organizador con los colaboradores y coordinadores.

MIÉRCOLES 26 DE JUNIO

•  8h 53m: Desayuno.

• 10h: Prueba por equipos.

• 13h 30m.: Recepción en el Ayuntamiento de San Fernando.

• 14h 29m: Comida.

• 17h: Visita a Chiclana de la Frontera. Playa y recorrido turístico por la ciudad.

• 21h : Recepción en el Ayuntamiento de Chiclana de la Frontera .

• 21h 30m: Cena en Chiclana de la Frontera.

• 00h 02m: A dormir

JUEVES 27 DE JUNIO

• 8h 54m: Desayuno.

• 10h : Prueba individual.

• 13h 00m: Visita a la excelentísima Diputación de Cádiz.

• 14h 30m: Comida.

• 17h : Visita a Arcos de la Frontera.

• 21h 32m: Cena en Arcos (recogida de los carretes de la prueba de fotografía).

• 00h 34m: A dormir

VIERNES 28 DE JUNIO

•  9h 01m: Desayuno

•  9h 29m: Visita a Jerez de la Frontera

• 14h 01m: Comida en Jerez de la Frontera.

• 17h 30m: Visita a Sanlúcar de Barrameda.

• 21h 30m: Cena en Sanlúcar de Barrameda.

• 23h 01m: Actividades de animación LCR

SÁBADO 29 DE JUNIO

•  9h 30m: Desayuno.

• 12h 00m: Acto de clausura.

• 14h 00m: Comida de despedida.

Problemas propostos na Fase de Zona:

Arquivo Word (DOC)                Arquivo PDF

Lista Definitiva de clasificados para a Fase Final

25-04-2002

Información sobre a I Olimpiada. Problemas propostos.

Se amplía o prazo da Olimpíada ata o 1º de marzo.

A II OLIMPÍADA MATEMÁTICA GALEGA DESDE A FORMACIÓN DO PROFESORADO

                                   "Resolver un problema é atopar un camiño alí onde non se coñecía previamente camiño algún, atopar a forma de saír dunha dificultade, atopar o xeito de sortear un atranco, acadar o fin desexado, que non é acadable de forma inmediata, utilizando os medios adecuados. (G. Polya en Krulik e Reys, 1980, p.1).

                        A resolución de problemas ocupa actualmente un papel preferente no ensino das Matemáticas en todo o mundo, como pode deducirse do número tan grande de relatorios, comunicacións, experiencias, etc, recollidas nas actas dos diversos congresos de carácter internacional celebrados nos derradeiros anos.

                        A tradición indica que os problemas, sempre e cando admitamos que calquera cousa á que se lle chamou problema o é realmente, foron sempre unha parte importante da educación matemática. Hoxe en día o papel da resolución de problemas adoita ser posta de relieve desde distintos puntos de vista. Así Halmos, como matemático profesional, chama a atención en que unha parte considerable da vida profesional de enxeñeiros, técnicos, científicos, etc e consiste en resolver problemas matemáticos.

                        Desde Kuhn (1962) pode deducirse que dado que a ciencia normal se dedica á resolución de problemas, esta debe ser unha das prácticas privilexiadas no ensino. Polya (1957) subliña como "é o lugar para desenvolver un pensamento independente, establecer conexións no corpo de coñecementos dispoñibles e, en definitiva, dotar de significado ós conceptos a través do traballo de producción que o resolutor desenvolve no curso do proceso".

                        En ningunha outra actividade como na resolución de problemas, se poñen en xogo características tan importantes de traballo matemático tales como formular hipóteses, particularizar, poñer exemplos e contraexemplos, resolver casos particulares, etc. Ningunha como a resolución de problemas, combina o pracer lúdico coa creación estética provocada pola orde, a regularidade e a beleza das solucións sorprendentes.

                        Os bos problemas son un desafío para quen os acomete, e a busca de solucións é un bonito xogo no que se desenvolve a sensibilidade lóxica e a capacidade de abstraer, ademáis da tenacidade, a concentración diante das tarefas e outras actitudes positivas diante do traballo.

                        Pero, ¿que é un problema matemático?

                        "É unha situación que implica un obxectivo ou propósito que hai que conseguir, hai atrancos para acadar ese propósito, e require deliberación, xa que quen o afronta non coñece algoritmo algún para resolvelo. A situación é habitualmente cuantitativa ou require técnicas matemáticas para a súa resolución, e deber ser aceptado como problema por alguén antes de que poida ser chamado problema" (Grupo Cero, Valencia).

                         Pero, ademáis, un bo problema matemático debe:

                        * Representar un desafío ás capacidades desexables nun matemático.

            * Non deixar bloqueado de entrada a quen o ten que resolver. Está a altura das súas posibilidades.

                        * Ten interese per se.

            * Estimula en quen o resolve o desexo de propoñelo á súa vez a outras persoas.

                        * Non é un problema con  trampa.

                        Parece pois clara a necesidade de incluír experiencias dabondo e diversas coa resolución de problemas como método de investigación e aplicación para que os alumnos e alumnas sexan capaces de:

            * Usar enfoques de resolución de problemas para investigar e entender os contidos matemáticos.

                        * Formular problemas a partir de situacións dentro e fora das matemáticas.

            * Desenvolver e aplicar diversas estratexias para resolver problemas, facendo fincapé en problemas de pasos múltiples e non rutinarios.

            * Verificar e interpretar resultados en relación coa situación do problema orixinal.

                        * Xeneralizar solucións e estratexias para situacións de problema novas.

                        * Coller confianza no uso significativo das matemáticas.

                        A resolución de problemas é o proceso polo que os alumnos e alumnas experimentan a potencia e a utilidade das matemáticas no mundo que os rodea.

                        Esta idea do NCTM (Consello Nacional de Profesores de Matemáticas de EE.UU.) vese avalada por:

                        - NCSM (Consello Nacional de Inspectores de Matemáticas): "Aprender a resolver problemas é o principal obxectivo á hora de estudiar matemáticas".

                        - NCTM (Consello Nacional de Profesores de Matemáticas), que recomenda que a resolución de problemas sexa o principal obxectivo do ensino das matemáticas nas escolas.

                        - L. Santaló: "Ensinar matemáticas debe ser equivalente a ensinar a resolver problemas. Estudiar matemáticas non debe ser outra cousa que pensar na solución de problemas".

                        - Entre outros autores que tratan a resolución de problemas pódese citar a: Miguel de Guzmán, Grupo Deca, Mª Luz Callejo de la Vega, Grupo Cero, Fernando Corbalán, Juan Emilio García Jiménez, etc.

            A RESOLUCIÓN DE PROBLEMAS NOS CURRÍCULA DAS DIVERSAS ETAPAS

                        Todo este movemento encol da resolución de problemas foi recollido en toda a literatura oficial, tanto a nivel estatal como autonómico, e aparece dun xeito máis ou menos explícito en tódalas etapas, chegando a adicarlles no currículum dos novos bacharelatos un bloque de contido, contemplándoo non só en relación ós seus contidos, senón tamén como un método que facilita a construcción dos conceptos e as súas interrelacións.

                        No currículum galego de Matemáticas de E. Primaria recóllese literalmente o seguinte: " A actividade de resolución de problemas é fundamental para aprender matemáticas. Durante a resolución de problemas utilízanse, ademais dos procedementos xerais - observar, interpretar, particularizar, poñer exemplos, xeneralizar, investigar, confrontar, ... - , procedementos específicos que favorecen a adquisición dos contidos conceptuais. En toda a etapa, pero de maneira especial no primeiro ciclo, os alumnos deben chegar á adquisición de conceptos, do razonamento lóxico, de técnicas básicas, a partir dos procedementos que se utilicen na resolución de situacións problemáticas comúns do seu contorno".

No documento análogo para a Educación Secundaria Obrigatoria figura:

"Non é suficiente unha selección adecuada de contidos para asegura-la súa asimilación por parte dos alumnos. Para construí-lo coñecemento matemático é indispensable a actividade concreta sobre os obxectos de estudio. A través das tarefas propias da resolución de problemas nos que interveñen eses obxectos, como son os tanteos previos, a solución de casos particulares, os exemplos e contraexemplos, a modificación das condicións iniciais, etc. póñense de manifesto propiedades e relacións que serven de camiño para a elaboración de novos conceptos e proposicións, así como para a adquisición dos principios do razoamento lóxico - deductivo".

OBXECTIVOS

¿Por que unha Olimpiada Matemática?

¿E por que non?. Claro que pode ser moi estimulante. En realidade, os obxectivos que nos planteamos cumplir resúmense nos seguintes cinco puntos.

• Fomentar o desenrolo dunha actitude positiva cara ás matemáticas, trasladando a súa natural dificultade a un desafío que propicie a aventura do pensamento e a creación.
• Estimular a creatividade, a capacidade de decisión, o pensamento diverxente e a habilidade para enfrontarse a novas situacións e resolver problemas imprevistos.
• Propiciar a participación de alumnos e profesores en actividades matemáticas complementarias ó traballo na aula.
• Axudar a mellorar a práctica docente, apoiando a renovación e a innovación na forma de facer matemáticas o que contribuirá, sin dúbida, á mellora da ensinanza.
• Favorecer na sociedade, en xeral, unha reflexión que posibilite o aprecio que as matemáticas, sen dúbida, merecen como instrumento de compresión do mundo actual.

A Olimpiada non é, logo, máis que un medio, unha forma de difundir este "espíritu"  e é que, despois de todo...

 As matemáticas tamén serven para algo

BASES

1.   PARTICIPANTES

Poden participar tódolos estudiantes dos centros educativos de Galicia matriculados en 2º da ESO no curso escolar 2001/02.

A efectos territoriais distínguense sete zonas: A Coruña, Ferrol, Lugo, Ourense, Pontevedra, Santiago e Vigo.

Nesta súa 2ª edición, a II Olimpíada Matemática Galega 2º de ESO está dirixida a todo o alumnado do 2º curso do 1º ciclo da ESO dos centros públicos e privados de Galicia. Cada Centro pode presentar á Fase de Zona dous participantes por cada unha das súas unidades de 2º da ESO.

Os centros que desexen  participar formalizarán, antes do 1º de febreiro, a súa inscrición comunicando só o número de grupos- clase de 2º  de ESO que van participar e o profesorado responsable da participación a:

* AGAPEMA. Apartado nº 4188.               15080-A Coruña

* CEFORE da Coruña

(II Olimpíada Matemática 2º ESO)

R/ Pepín Rivero, s/n ,, 2º andar (Edificio UNED)

15011-A Coruña ,,Tfno: 981.274221,, Fax: 981.272388

Ou por correo electrónico, mandando nun arquivo os datos a: mpazos@teleline.es

2. COMITÉ ORGANIZADOR

O Comité Organizador está constituído por membros de AGAPEMA. Para unha mellor atención dos participantes e a boa marcha da actividade, en cada zona constituirase un Comité encargado de organizar as dúas primeiras fases. O Comité Organizador ten entre as súas funcións nomear o xurado da Fase Final Galega.

3. FASES DA OLIMPÍADA

A II Olimpíada constará de tres fases: Fase de Centro, Fase de Zona e Fase Final Galega.

3.1. Fase de Centro

Esta fase ten lugar en cada Centro que debe poñer en marcha, entre o seu alumnado, todo o proceso de adestramento na Resolución de Problemas tanto a nivel individual como colectivo e, ó remate do mesmo, envíar á Fase de Zona, como máximo, dous alumnos/as por cada grupo de 2 º de ESO.

O remate desta fase ten que ser anterior ó 23 de marzo.

3.2. Fase de Zona

a.      Nesta fase cada Centro participará no lugar que designe a organización en función do número de participantes, procurando que os desprazamentos sexan o máis reducidos posible.

b.     Terá lugar o venres, día 12 de abril, ás 10:00 h  en tódalas sedes. O lugar comunicaráselles oportunamente ós centros participantes.

c.      Cada centro enviará a ficha de inscrición que se xunta a AGAPEMA antes do 16 de marzo de 2001.

d.     A proba consistirá na resolución individual de CINCO problemas, os mesmos en tódalas zonas. Na valoración dos problemas primará o método de resolución empregado, a súa orixinalidade, etc,  por  enriba da mera solución.

e.      Os participantes aportarán o material que consideren necesario na resolución das probas (bolis, calculadora, regras, ...), xa que só se lles facilitará papel DIN-A4.

f.       Os gastos de desprazamento correrán a cargo dos participantes.

3.3. Fase Final Galega

O obxectivo desta xornada é ter un día de convivencia e realizar as probas individuais xunto con actividades de carácter máis lúdico. A esta fase final acudirán 40 participantes seleccionados na Fase de Zona, correspondéndolle a cada unha un número de prazas proporcional ó número de participantes presentados na Fase anterior.

a.      Esta Fase terá lugar o día 10 de maio en Carballo, segundo o horario que se xunta.

b.     A organización desta fase corre a cargo de AGAPEMA, coa colaboración dos CEFORES de Galicia, ENCIGA e do Concello de Carballo.

c.      Cada Comité de Zona enviará a AGAPEMA a relación de participantes seleccionados para a Fase Final Galega, antes do 25 de abril.

d.     O Xurado da Fase Final encargarase da valoración das probas e designará os gañadores. O seu fallo é inapelable.

e.      A corrección das probas realizarase asegurando tanto o anonimato de cada participante como o do centro de procedencia. Non se facerá pública, en ningún caso, a puntuación obtida por cada participante.

f.       Os gastos de desprazamento para participar na Fase Final Galega correrán a cargo dos participantes.

g.      Entregarase un diploma acreditativo a tódolos  participantes da Fase de Zona e da Fase Final Galega. Os tres participantes individuais con maior destreza na resolución de problemas teñen a opción de participar na final da XIII OLIMPÍADA MATEMÁTICA NACIONAL, sempre que a Federación Española de Sociedades de Profesores de Matemáticas (FESPM.) poida asumir a súa celebración, como nas edicións anteriores. Á devandita final os participantes irían acompañados por unha persoa da organización.

h.     Os gastos de desprazamento e estancia na Fase Nacional dos alumnos e alumnas da nosa Comunidade que resulten seleccionados correrán a cargo da organización.

4. Interpretación.

A interpretación das presentes bases correspóndelle ó Comité Organizador. 

Organiza:

AGAPEMA (Asociación Galega de Profesores de Educación Matemática)

Patrocina:

Mostra Ensino - Ferrol

Colabora 

Centros de Formación e Recursos da Consellería de Educación

volver - correo